ΑΠΟ ΤΗΝ Dr Έρρικα Παπαβενετίου, CEO & co-founder & της Aegli-Premium Organics
Τα τελευταία χρόνια ο όρος Clean Beauty εμφανίζεται όλο και συχνότερα στο χώρο της ομορφιάς. Τον βλέπουμε σε ετικέτες, σε καμπάνιες, στα social media, σε προϊόντα κάθε κατηγορίας και τιμής. Για πολλές εταιρείες έχει εξελιχθεί σε βασικό στοιχείο επικοινωνίας.
Τι σημαίνει όμως πραγματικά Clean Beauty και πότε αυτό που παρουσιάζεται ως «καθαρό» είναι απλώς ένας όρος χωρίς σαφές περιεχόμενο; Ας δούμε ποιες είναι οι παγίδες και πώς μπορείς να διαλέξεις καλλυντικά που αξίζουν την εμπιστοσύνη σου.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ CLEAN BEAUTY;
Η έννοια του Clean Beauty ξεκίνησε κυρίως από την αμερικανική αγορά. Εκεί, το ρυθμιστικό πλαίσιο είναι περιορισμένο, με σχεδόν μόνο 11 συστατικά να απαγορεύονται ρητά μέσω κανονισμών για τα καλλυντικά. Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για μεγαλύτερη ασφάλεια και διαφάνεια εκφράστηκε μέσα από μια νέα γλώσσα marketing: «clean», «non-toxic», «free from».
Στην Ευρώπη, ωστόσο το ρυθμιστικό πλαίσιο είναι διαφορετικό. Ο Κανονισμός (ΕΚ) 1223/2009 απαγορεύει ή περιορίζει περισσότερες από 1.300 ουσίες και θέτει σαφείς υποχρεώσεις για την ασφάλεια, τη σήμανση και την τεκμηρίωση των καλλυντικών προϊόντων. Επιπλέον στην ΕΕ υπάρχουν πιστοποιήσεις φυσικών και οργανικών καλλυντικών με αυστηρά και ελέγξιμα κριτήρια. Παρά την ιδιαιτερότητα και τη διαφορά αυτή ο όρος “clean” έχει βρει τη θέση του και στην ευρωπαϊκή αγορά με δυνατότητα να ενισχύει τις δεσμεύσεις και την αξιοπιστία.
Τι εννοείται συνήθως με τον όρο “Clean Beauty”;
Παρότι δεν υπάρχει επίσημος, νομικά δεσμευτικός ορισμός, η διεθνής βιβλιογραφία και οι ειδικοί συγκλίνουν στο ότι τα προϊόντα που παρουσιάζονται ως clean beauty συνήθως:
- Προωθούν τη χρήση συστατικών που θεωρούνται ασφαλή ή «χαμηλού κινδύνου», αποφεύγοντας ουσίες για τις οποίες υπάρχει επιστημονικός ή ρυθμιστικός προβληματισμός (όπως parabens, φθαλικές ενώσεις, παράγωγα φορμαλδεΰδης ή μη δηλωμένα συνθετικά αρώματα).
- Δίνουν έμφαση στη διαφάνεια της ετικέτας (INCI), και σε ορισμένες περιπτώσεις στην προέλευση των πρώτων υλών ή στις πρακτικές παραγωγής.
- Συνδέονται με αξίες όπως βιωσιμότητα, cruelty-free πρακτικές και περιβαλλοντική ευθύνη.
- Τείνουν να προτιμούν απλούστερες συνθέσεις και συστατικά φυτικής προέλευσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι «φυσικό» ταυτίζεται πάντα με «ασφαλές».
Συνοπτικά, το Clean Beauty περιγράφεται ως μια προσέγγιση που στοχεύει στην ασφάλεια, τη διαφάνεια και συχνά τη βιωσιμότητα
Το βασικό πρόβλημα: απουσία επίσημου ορισμού
Η απουσία ενός θεσμικά κατοχυρωμένου ορισμού του Clean Beauty αποτελεί το μεγαλύτερο σημείο ασάφειας και παραπληροφόρησης στον κλάδο. Ο όρος δεν ρυθμίζεται από καμία νομοθεσία ή πιστοποίηση ούτε στην Ελλάδα, ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτε διεθνώς. Αυτό σημαίνει ότι κάθε εταιρεία μπορεί να τον χρησιμοποιεί ελεύθερα, ακόμη και όταν το προϊόν της δεν πληροί αντικειμενικά κριτήρια «καθαρότητας» ή περιβαλλοντικής ευθύνης.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ GREENWASHING;
Το greenwashing εμφανίζεται όταν ο όρος “green” ή “clean” χρησιμοποιείται κυρίως ως εργαλείο marketing στη βιομηχανία των καλλυντικών, χωρίς ουσιαστική τεκμηρίωση.
Πρόκειται για περιπτώσεις όπου ένα προϊόν:
- προβάλλεται ως “clean” ή “green”χωρίς σαφή κριτήρια,
- δεν συνοδεύεται από πιστοποιήσεις ή επαληθεύσιμα δεδομένα,
- δημιουργεί εντυπώσεις που δεν ανταποκρίνονται στη σύνθεσή του.
Ενδεικτικά παραδείγματα greenwashing περιλαμβάνουν:
- όμορφο, «φυσικό» packaging χωρίς δημοσιευμένη ή πλήρη σύνθεση
- γενικούς όρους όπως “natural”, “green”, “chemical-free” χωρίς ρυθμιστικό υπόβαθρο
- ανάδειξη μεμονωμένων φυσικών συστατικών χωρίς πιστοποιήσεις ή ιχνηλασιμότητα
- προϊόντα που ισχυρίζονται ότι είναι clean αλλά περιέχουν πετροχημικά ή περιβαλλοντικά επιβαρυντικές ουσίες, όπως πχ χημικά αντηλιακά φίλτρα
- επικοινωνιακούς ισχυρισμούς που συγχέουν τη νομοθετική υποχρέωση (π.χ. απαγόρευση δοκιμών σε ζώα στην ΕΕ) με δήθεν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
ΓΙΑΤΙ ΤΟ GREENWASHING ΕΙΝΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ
Το greenwashing δεν αφορά μόνο την ετικέτα. Επηρεάζει:
Την εμπιστοσύνη του καταναλωτή
Όταν ο όρος “green” ή “clean” χρησιμοποιείται αδιάκριτα, η αξιοπιστία ολόκληρου του κλάδου υπονομεύεται.
Την περιβαλλοντική ευθύνη
Η έμφαση στην εικόνα αντί στην ουσία οδηγεί συχνά σε πρακτικές που δεν είναι πραγματικά βιώσιμες.
Την καινοτομία
Όταν οι πόροι κατευθύνονται στο marketing αντί στην έρευνα και την ουσιαστική βελτίωση, η πρόοδος επιβραδύνεται.
ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΞΕΧΩΡΙΣΕΙΣ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ “CLEAN” ΑΠΟ ΤΟ “GREENWASHING”;
- Αναζήτησε δεδομένα, όχι μόνο λέξεις.
Η διαφάνεια στην ετικέτα και στην επικοινωνία είναι βασικό κριτήριο αξιοπιστίας. Αναζήτησε εταιρείες που προάγουν τη διαφάνεια στη ετικέτα και την επικοινωνία. Όροι όπως “natural”, “eco-friendly” ή “green” δεν σημαίνουν τίποτα χωρίς δεδομένα πίσω τους - Έλεγξε για έγκυρες πιστοποιήσεις.
Πιστοποιήσεις όπως COSMOS Natural / Organic ή Leaping Bunny παρέχουν ανεξάρτητη επαλήθευση. - Διάβασε ολόκληρη τη λίστα συστατικών (INCI).
Η συνολική σύνθεση έχει μεγαλύτερη σημασία από ένα “hero ingredient”. Αναζήτησε ξεκάθαρη & ρυθμισμένη whitelist / blacklist συστατικών.
Οι καταναλωτές σήμερα είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι από ποτέ, με πάνω από το 60% να δηλώνουν ότι θεωρούν σημαντικό τον καθαρό χαρακτήρα των προϊόντων που αγοράζουν. Αλλά ταυτόχρονα, η ίδια αυξημένη συνείδηση καθιστά πιο δύσκολο για τους ανθρώπους να ξεχωρίζουν τι είναι πραγματικά καθαρό από αυτό που απλά φαίνεται να είναι.
Το Clean Beauty μπορεί να είναι ένας πολύτιμος ισχυρισμός, αλλά μόνο όταν συνοδεύεται από:
✔ διαφάνεια
✔ τεκμηρίωση
✔ πιστοποιήσεις
✔ πραγματική δέσμευση πέρα από το marketing
Το AEGLI Premium Organics CLEAN & ORGANIC STANDARD
Στην AEGLI PREMIUM ORGANICS ακολουθείται ένα δομημένο CLEAN & ORGANIC αυστηρό πρότυπο ασφάλειας και καθαρότητας για την ανάπτυξη και παραγωγή βιολογικών καλλυντικών, αποφεύγοντας κάθε συστατικό που θεωρείται αμφιλεγόμενο για την υγεία του ανθρώπου ή το περιβάλλον, με πλήρη διαφάνεια, πιστοποιήσεις και βιώσιμη προσέγγιση σε όλα τα στάδια παραγωγής. Η έννοια αυτή ευθυγραμμίζεται με τα πρότυπα οργανικής πιστοποίησης COSMOS-standard, τον ευρωπαϊκό Κανονισμό (ΕΚ) 1223/2009 για τα καλλυντικά προϊόντα, τις αρχές της πράσινης χημείας και της βιώσιμης & υπεύθυνης καλλυντικής βιομηχανίας.
ΚΑΘΕ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΦΕΡΕΙ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΣΤΟΤΟΠΟ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ